Gurbetciler Emeklilik Hakkinda Bilmediklerimiz

Fuat Tütüncüoğlu
fuat@sonsayfa.comSosyal Güvenlik Reformunda önemli değişiklikler yapan 5754 sayılı kanun, 17 Nisan 2008 günü TBMM’de kabul görmüş ve 8 Mayıs 2008 günlü 26870 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.Bu kanun ile “3201 sayılı Yurtdışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurtdışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanun”da yapılan değişiklikler hemen yürürlüğe girmiştir.

Kanuna göre borçlanmak için yurda kesin dönüş şartı yok iken yurtdışı borçlanması yaptıktan sonra emeklilik talebinde bulunmak için kesin dönüş şartı vardır. Unutulmaması ve karıştırılmaması gereken nokta, “borçlanmak için yurda dönülmesi” şart değildir, borçlanıp parayı ödedikten sonra emekli olmak için yurda kesin dönüş yapılması şarttır.

Yurda kesin dönüşün anlamı oradaki evini kaldır, Türkiye’ye getir demek değildir. Türkiye dışındaki bir ülkede, çalışmamak, ikamete dayalı sosyal yardım ve işsizlik parası almamak kesin dönüş olarak kabul edilmektedir.

3201 sayılı kanun gereğince, “…Borçlanmadan sonradan vazgeçenler ile yapılan borçlanma sonrasında aylık bağlanması için gerekli şartları yerine getiremeyenlere ve bunların hak sahiplerine talepleri üzerine yaptıkları ödemeler, faizsiz olarak iade edilir.” denilerek, istenirse ödenen rakamların geri alınabilmesi hakkı verilmiştir.

İster 8 Mayıs 2008 günü öncesi dolar üzerinden, ister 8 Mayıs 2008 gününden TL üzerinden yurtdışı borçlanması yapılsın emekli aylığının hesabında geçmiş yıllar kazançları çok önemlidir. Çünkü emekli aylıkları hesaplanırken genel olarak 1990 yılından bugüne kadar geçen sürenin yıllık ortalama kazançları dikkate alınır.

Genel olarak bir kişinin alacağı emekli aylığının hesabı;
Ortalama Aylık Kazanç X Aylık Bağlama oranı Formülü ile bulunmaktadır.

Yurtdışı borçlanması yapanların ödemelerinin geçmiş yıllara sirayeti ise asgari ücrete göre belirlenmektedir. Fakat bu belirlemenin yasal dayanağı yoktur, SGK kendisi bu hesaplamayı belirlemiştir.

Bu durumda geçmiş yıl kazançlarının bulunması için her ayın (veya yılın) kazancı hesaplanırken o yıl veya ayın asgari ücretinin katları kadar kazancınız olacaktır.

8 Mayıs 2008 gününden sonra Türk Lirası üzerinden yurtdışı borçlanması yapanlara asgari ücret alt sınır ve bunun 6,5 katı üst sınır arasında kalmak kaydıyla dilediği rakamdan borçlanma yaptırılmaktadır.

Yeni sisteme göre borçlanmanın en düşük tutarı ile en yüksek tutarı arasında 6,5 kat fark var bu rakamlara göre hesaplanan emekli aylıkları arasında iki kat bile fark olmaz.

Medeni Kanunumuza göre bir konu yasalarca düzenlenmemiş ise konu dava edildiğinde Hakim kendisini yasa koyucu yerine koyup boşluğu doldurmalıdır. İster dolar ister TL olsun yurtdışı borçlanması yaparak emekli olanların geçmiş yıl kazançlarını asgari ücrete göre oranlanması yasal değildir. Bu oranlama Sosyal Güvenlik kurumu tarafından kafalarına göre yasal boşluk doldurularak yapılmıştır.

Konu İş Mahkemesine götürüldüğünde davanıza bakan hâkim bu uygulama yerine başka bir uygulama getirilmesine karar verebilir veya bu uygulama güzel devam edilsin diyebilir.

Önemli olan Dava açılırken bu açıklamaların net bir şekilde ifade edilmesidir çünkü İş Mahkemesi davayı Bilirkişiye havale edecektir. Bilirkişiye aydınlatıcı bilgilerin verilmesi ve Bilirkişinin,Dilimize yerleştiği gibi ;

Durmak yok,yola devam değil ,

bu yanlış yoldan dönülmesi gerekir..

Tamam..!

demesi gerekir.

Dostça ve Sosyal Güvenlikle kalın
fuattutuncuoglu@gmail.com
Dostdanismanlik/aydin izmir

Ziyaettin Tokyay